Wijnreizen - Italië - Super Tuscans

De Super Tuscans en de Pioniersrol van Grattamacco

Wie Bolgheri zegt, zegt 'Super Tuscans'. Maar wat betekent die term eigenlijk? En waarom is Grattamacco een van de belangrijkste namen in dit succesverhaal? Tijdens mijn bezoek aan dit iconische domein doken we in de geschiedenis van een regio die de Italiaanse wijnwereld voorgoed veranderde.

Het Ontstaan van de Super Tuscans: Een Wijnrevolutie

In de jaren '60 en '70 zat de Italiaanse wijnwetgeving (DOC) vastgeroest in strikte regels. In Toscane mocht een wijn alleen de hoogste status krijgen als er lokale druiven zoals Sangiovese werden gebruikt. Maar een handjevol eigenwijze wijnmakers aan de kust zag dat de grindrijke bodem van Bolgheri verdacht veel leek op die van de Bordeaux.

Zij begonnen te experimenteren met 'verboden' druiven zoals Cabernet Sauvignon en Merlot. Omdat deze wijnen niet aan de DOC-regels voldeden, moesten ze officieel als eenvoudige Vino da Tavola (tafelwijn) verkocht worden. Echter, de kwaliteit was zo verbijsterend hoog dat internationale critici ze de bijnaam 'Super Tuscans' gaven. Pas in 1994 kreeg de regio zijn eigen erkenning met de DOC Bolgheri.

Grattamacco: De Tweede Pionier (sinds 1977)

Terwijl de wereld net begon te horen van Sassicaia (de eerste Super Tuscan), vestigde Piermario Meletti Cavallari zich in 1977 op een heuvelrug in Bolgheri. Hij richtte Grattamacco op, waarmee het officieel de tweede winery in de geschiedenis van de regio werd.

Waar veel andere huizen in de jaren '80 en '90 kozen voor een extreem internationale, bijna 'Amerikaanse' stijl (veel nieuw hout, extractie en kracht), bleef Grattamacco trouw aan een eleganter profiel. Sinds 2002 is het landgoed in handen van de familie Colleoni (Collemassari), die de biologische filosofie en de focus op terroir verder heeft geperfectioneerd.

De Unieke 'Grattamacco-Stijl'

Wat Grattamacco onderscheidt van giganten als Ornellaia of Sassicaia, is hun koppige liefde voor de Toscaanse traditie:

1. Sangiovese in de Blend: In een regio die bijna volledig is overgestapt op Franse druiven, is Grattamacco een van de weinige topdomeinen die vasthoudt aan Sangiovese in hun Bolgheri Superiore. Dit geeft de wijn een hogere aciditeit en een 'hart' dat onmiskenbaar Italiaans is.

2. De Hoogte: Met wijngaarden op 200 meter hoogte liggen ze beduidend hoger dan veel andere huizen in Bolgheri. De bodem is hier een complexe mix van marl (kalkrijke klei), zandsteen en flysch. Dit zorgt voor wijnen met meer spanning en mineraliteit.

3. L’Alberello: Grattamacco bezit een unieke wijngaard die is aangeplant volgens het Alberello-systeem (bush vines). Dit is zeer ongebruikelijk voor Cabernet en Merlot, maar het dwingt de plant tot diepe worteling en levert druiven op met een enorme concentratie.

Waarom dit voor u als wijnliefhebber belangrijk is

De geschiedenis van Grattamacco leert ons dat kwaliteit niet altijd zit in de luidste stem of de zwaarste fles. Het gaat om het begrijpen van de bodem en het durven afwijken van de standaard. Als vinoloog waardeer ik Grattamacco omdat zij de brug slaan tussen de kracht van de moderne Super Tuscans en de elegantie van het klassieke Toscane.